ناشئ اكبر ( مترجم : على رضا ايمانى )
34
مسائل الامامة ومقتطفات من الكتاب الاوسط ( فرقه هاى اسلامى و مسأله امامت ) ( فارسي )
فرقهاى كه از جنگ كناره گرفتند كه خود دو دسته بودند : دسته اول كسانى بودند كه از جنگ دست كشيدند . آنان از پيامبر ( ص ) روايت مىكردند كه فرموده است : « هرگاه دو مسلمان با شمشيرهاى خود در برابر يكديگر قرار گيرند ، قاتل و مقتول هردو در آتش جهنماند . » و نيز فرموده است : « هنگام بروز فتنه ، بندهء خدا [ و فرد ] مقتول باش نه بندهء خدا [ و فرد ] قاتل . » از جمله كسانى كه با اين ديدگاه از جنگ كناره گرفتند ، عبد الله بن عمر ، سعد بن ابى وقاص ، محمد بن مسلمه ، اسامة بن زيد و گروه زيادى از صحابهء پيامبر ( ص ) و تابعين آنان بودند ؛ كسانى كه كنارهگيرى از جنگ را فضيلت و [ دستور ] دين مىدانستند و شركت در جنگ را فتنه و بلا مىديدند . اينان همان اصحاب حديث بودند كه در هر عصرى به [ حاكم ] غالب و چيره آن زمان اقتدا مىكردند و جنگ با سركشان و ياغيان مسلمان را حرام مىدانستند . اين گروه در آن زمان به نام « حليسيّه » شناخته مىشدند ، زيرا [ به يكديگر ] توصيه مىكردند كه « به هنگام فتنه ، همانند حلس [ - نمد ] به زمين خانه خود بچسب [ و از خانه خارج مشو ] . » 20 . دسته دوم كسانى بودند كه از جنگيدن با على ( ع ) و نيز از جنگيدن با طلحه و زبير كناره گرفتند . اينان معتقد بودند كه چون نمىدانند كه كدام يك از دو گروه متخاصم به حق نزديكتر است ، از اينرو در جنگ شركت نمىكنند . از ميان اين گروه مىتوان ابو موسى اشعرى ، ابو سعيد خدرى ، ابو مسعود انصارى و احنف بن قيس تميمى از قبيلهء بنى تميم را نام برد كه تاريخ از آنان اينگونه خبر داده است . اين دسته كه با اين انگيزه از جنگ كناره گرفتند در آن زمان « معتزله » ناميده مىشدند . و اصل بن عطا و عمرو بن عبيد كه سران معتزله به شمار مىآيند ، دربارهء جنگ با على ( ع ) و جنگ با طلحه و زبير همين عقيده را داشتند . 21 . ما اسامى اين فرقهها را به صورت [ فهرستوار ] ارائه مىكنيم تا بيانگر شمار اين فرقهها باشد . در مباحث آيندهء اين كتاب نيز ، هنگامى كه از